Two Years Ago, Tens of Thousands of Macedonians Took to the Streets Against Poverty and Corruption · Global Voices
Filip Stojanovski

AMAN activists Zorica Dimovska and Vasko Lazarevski during a protest in Skopje. Photo courtesy V. Lazarevski.
Macedonian activists are using social networks to mark two years since the beginning of the massive “AMAN” movement, which protested against the tremendous social disparity and government corruption in the country.
The movement gathered tens of thousands people on the streets of several cities in Macedonia — Skopje, Bitola, Prilep, Kumanovo, Shtip, and Tetovo — and was possibly the most widespread grassroots protests in Macedonian history.
According to recent data, some 30 percent of the Macedonian population lives below the poverty line. The country has been ranked as one of Europe's poorest. In several of the regional languages, the word “aman” is used as a cry or a plea and is equivalent to saying “enough”, in this case referring to poverty and corruption in the country.
In August 2012, this grassroots movement began as a response to price hikes of state-controlled monopoly commodities, such as electricity, fuel, and central heating. The organized weekly protests lasted for months.
Protesters demanded the abolition of regulations imposed by the government's regulatory body that raised the prices. The regulatory body, controlled by the ruling party, went so far as to introduce obligations to residents in areas covered by central heating to pay fees to state-run heating companies, even if residents did not use the heating companies’ services.
A video created by the initiative, available in Macedonian and Albanian, condenses the initiative's messages for social justice and dignity for all citizens.
The second phase of protests consisted of gathering over 13,000 signatures for a legal initiative to urge the Parliament to do away with the new pricing regulations. In February 2013, a majority of votes in Parliament promptly refused to change the regulations, which had 3,000 signatures more than the legal requirement of ten thousand, gathered amidst abject apathy among citizens, caused by pressure exerted by the ruling political party and the government's non-responsiveness to citizens’ real needs. After the initial surge of protests, state administration employees were used to spread the message and “friendly advice” to protesters that those participating in the movement could be at risk of losing their jobs. Mainstream media mainly abstained from informing about the initiative as it unfolded, contributing to its disappearance from the public eye.
Marking the anniversary, activist Radio MOF, run by the NGO Youth Educational Forum, made a short interview with one of AMAN's most active members, Vasko Lazarevski, in Macedonian. Below is a translation:
Радио МОФ: Што претставува за Вас АМАН од оваа перспектива? Има ли разлика во Вашата перцепција за движењето тогаш и сега, по две години?
Лазаревски: АМАН беше спонтан изблик на револт кон уништувањето на животниот стандард. Во летото 2012 се случија огромни поскапувања кои сериозно го нарушија квалитетот на живот на огромен број граѓани и се отвори патот за организирање на социјални протести. Активистите кои се зафатија со организирање на движењето претставуваа совршен статистички примерок на граѓаните на Македонија, по националност, образование, класа… Сите бевме претставени во движењето и тоа неплански, едноставно проблемите со кои се фативме во костец подеднакво ги засегнуваат сите. Може да се каже дека АМАН застана во одбрана на социјалната држава, а против социјалната помош.
Од оваа временска дистанца, мислам дека АМАН ги изоде сите чекори кои може да го направи едно такво движење и во одреден степен успеа да нѐ научи кои се методите и тактиките за подолгорочно активно застапување со ограничени средства, човечки и материјални. Има некои замерки во однос на префрлањето на АМАН од движење на протест во движење кое бара легалистички лек на проблемот, меѓутоа, за нас неколкумината кои останавме до крај во движењето, беше неопходно потребно да се исцрпат сите можни модуси на дејствување додека уште имаме ресурси за тоа.
Радио МОФ: Постои ли начин да се „измери“ колку АМАН влијаеше врз граѓанската свест? Дали граѓаните сега се помалку или повеќе свесни за проблемите, за одговорноста на политичарите и властите, дали се поподготвени да се побунат?
Лазаревски: Случајно налетав на едно мерења не јавносто мислење во кое АМАН беше препознаен како движење кое се бори за обичниот граѓанин. Значи, имало и мерења кои се занимаваат со влијанието на АМАН и кои потврдуваат дека движењето извршило влијание врз свеста на граѓаните. Граѓаните се сосема свесни за проблемите и кој им ги предизвикува, точно се лоцирани сите адреси кои се жаришта на социјалните, културните и меѓуетничките проблеми, тоа се во исто време и центри на моќта во Македонија. Отсега па натаму, секое граѓанско движење, организација, или иницијатива ќе мора од почеток да биде свесно, дека кога се соочува со некој, макар и најбанален јавен проблем, се соочува и со политиките и политичарите со чија работа тој проблем да биде создаден. И дека во огромен број случаи некој има интерес работите да останат какви што се, да се одржи статус кво, а граѓаните да останат мирни и покорни додека се управува со нивните пари и животи.
Радио МОФ: Има ли уште потреба од АМАН? Со оглед на поскапувањата кои продолжуваат, дали е можно движењето да се активира? Има ли и други можности за борба против државните и приватните монополи?
Лазаревски: АМАН беше ад-хок акција, која се обиде да ја одржи тензијата и вниманието на јавноста кон социјалните проблеми. Сепак, социјалните и економските проблеми бараат поорганизирано и посуштинско делување. Бараат организирани, образувани и решителни луѓе кои ќе се занимаваат со системските недостатоци на општеството. Пристапот за кој зборувам, треба да се занимава со политика! А, прв чекор за да може така да се делува е поразување на концептот кој политиката ја гледа како ексклузивен домен на политичките партии. Тоа е долга и тешка работа и бара фронтовско делување на големи сектори од граѓанското општество кои ќе делуваат со заеднички цели и техники на нивно достигнување. Само создавањето големи ентитети, со здружени ресурси може да предизвика промена.
Radio MOF: What does AMAN represent from this perspective? Is there a change of your perception of the movement then, and now after two years?
Lazarevski: AMAN was a spontaneous act of revolt against the destruction of the living standard. In the summer of 2012, huge price spikes happened, which seriously damaged the quality of life of a huge number of citizens, paving the way for the organization of social protests. The activists behind the organization of the movement represent a prefect statistic sample of the population of Macedonia, according to their nationality, education, class… Everybody was represented in the movement, and it wasn’t made so by design. We simply struggled against problems that affected us all. You might say that AMAN was defending the social state, and against the social help.
Looking upon it now, I think that AMAN walked all the steps which can be made by such movement, and by certain degree it managed to teach us on the methods and the tactics of a longer-term active advocacy, with limited (human and material) resources. There are some remarks on the transformation of AMAN from a protest movement into one which seeks legal solutions for the problem, but for all of us who stayed in the movement until the end, it seemed necessary to exhaust all possible modes of acting while we still had the resources.
Radio MOF: Is there a way to “measure” how much AMAN affected civil awareness? Are citizens more aware of the problems or less? In terms of the responsibility of the politicians and the authorities, are they more prepared to revolt?
Lazarevski: I accidentally stumbled upon public opinion research, which found that AMAN was recognized as a movement fighting for the common citizen. So, there were measurements on AMAN’s influence, and they confirm that the movement changed the awareness of the citizens. Citizens are fully aware of the problems and who is causing them. There is a precise location of the addresses that represent the sources of social, cultural, and economic problems, and those addresses house the power centers of Macedonia. From now on, every civil movement, organization or initiative will have to be aware from the very beginning that when struggling for even the most banal public problem, it faces the policies and the politicians whose work created that problem. And that in an enormous number of cases it is in somebody’s interest to keep things as they are, to maintain status quo, and to keep citizens calm and obedient while managing their money and lives.
Radio MOF: Is there still a need for AMAN?
Lazarevski: AMAN was an ad-hoc action, trying to keep the tension and the focus of the public on the social problems. But tackling the social and economic problems demands more organized and profound action. This requires organized, educated and determined people working on the problems of the society’s system. The approach I am talking about is doing politics! And the first step towards acting in that manner is defeating the concept that sees politics as the exclusive domain of political parties. It’s long and hard work and asks for upfront actions by big sectors of civil society, working for common goals and using unified techniques to achieve them. Only the creation of big entities with combined resources can make a change.